Chuyện kể về một chuyến xe tải có hai cha con bất ngờ gặp bão giông. Nếu thối chí, họ sẽ mất hết tài sản và có thể bị nước cuốn đi. Một chàng trai đi nhờ trong tình huống bắt buộc đã chủ động tìm ra giải pháp cứu xe và cứu người. Khoan hãy nói tới tính hợp lý của tình huống mà tác giả đặt ra, cô gái và bố của cô như được thêm sức mạnh để vượt qua bão lũ, câu chuyện được người đọc chia sẻ với tình cảm đột ngột của cô gái chưa yêu lần nào. Phải chăng nghề nghiệp hay hình thức của con người không phải là điều làm người ta theo đuổi say đắm. Tình yêu vốn như quả nhãn xù xì mà chứa đựng cả hương thơm và vị ngọt khó quên.

Lời bình của nhà văn NGUYỄN VĂN THỌ

Tên chàng là Phúc, Trần Hạnh Phúc.

Một trong những khuôn mặt thơ hiện đại được bạn đọc trong và ngoài nước chú ý nhiều năm qua là nhà thơ Nguyễn Bảo Chân. Thơ chị nhiều cung bậc. Đã đi từ kinh điển đến sự thay đổi táo bạo bắt nhịp với những trào lưu thơ hiện đại trên thế giới, Nguyễn Bảo Chân có nhiều bài thơ với nhiều câu thơ hàm súc, giàu tính liên tưởng giữa quá khứ với thực tại, giữa sự cụ thể của vật thể với tính biểu tượng của sự thể hay vật thể, mà vẫn chứa đựng chiều kích sâu lắng của một tâm hồn đa cảm lại sâu sắc lý tính, trí tuệ. Đặc biệt, dù ở chủ đề và hình thức thi pháp ra sao thì giọng thơ vẫn trong vắt, óng ánh tính thiện và Việt tính vẫn không mất đi ở mỗi tầng nấc trong thơ của chị.

Nhìn vào bên ngoài của Hà Nội hôm nay, nhiều người tưởng những điều tinh tế như trong văn của Nguyễn Khải, xa hơn là Vũ Bằng, Thạch Lam đã mất; tiêu cực hơn, người ta chỉ thấy một Hà Nội chật chội, xô bồ, một Hà Nội với trẻ con vượt đèn đỏ, nghiện ngập và trộm cắp. Sương khói mịt mờ của Đỗ Bích Thúy không từ chối hiện thực. Hà Nội với khu phố cổ của cô bức bối, chật chội, thậm chí còn nhếch nhác, nhưng đằng sau những bức tường có nhiều chuột không sợ người ấy, bên trong, thẳm sâu cất giấu ở những hẻm ngõ đèn còn nhập nhoạng như sương khói, vẫn lóe sáng, âm ỉ những điều tử tế, ân cần, chan chứa cái tình.

Có người viết truyện ngắn như vệt cắt mỏng rạch ngang đời sống. Có người viết truyện ngắn hàm ý, tựa một bài học luân lý... Keo tai tượng của Vũ Xuân Tửu kể câu chuyện về thân phận một con người, thông qua số phận một loài cây: keo tai tượng. Truyện sẽ như bài báo chống tiêu cực nếu như tác giả dựng lại đời sống mà không có văn. Lại cái kết buồn, xa xót, song thiên truyện vẫn đứng lại trong bạn đọc. Sự trăn trở của tác giả ở từng câu dung dị, nhưng gây được sang chấn cảm xúc. Tấm lòng nhà văn với con người, bênh vực cái tử tế, tinh thần dám hy sinh, lòng dũng cảm chịu trận trong đời sống cần đổi mới quyết liệt, dù hôm nay có thể thua thiệt, thậm chí đau khổ, mất mát... Truyện ngắn Vũ Xuân Tửu không xách mé, không đay nghiến, nhẩn nha... mà cái khôn lỏi, cái ác, cái nhố nhăng vẫn bị vạch mặt... Lời bình của nhà văn Nguyễn Văn Thọ.

Cuộc chiến đã quá xa, nhưng những lý do để một dân tộc biết vượt lên trong đau thương mà chiến thắng, sẽ vẫn là những bài học trân trọng, quý giá... Đêm nước nổi với ngôn ngữ tinh tế, dựng lại rất sống động câu chuyện cũ ở một vùng nước nổi, một mối tình non trẻ nhưng sâu đậm đã qua trong chiến tranh, vẫn day dứt mà không bi lụy, kéo người ta trở về với một thời mà ở đó, con người vô cùng yêu sống lại khó mà yêu thương trọn vẹn. Có độ lùi cần thiết để ngoái nhìn một cách khách quan những điều đã qua, Sương Nguyệt Minh làm cho người ta thêm quý cuộc sống thời bình, lý giải được phần nào điều sâu kín, ở góc độ tâm hồn người Việt, trong sự nghiệp giữ nước, những giờ khắc không thường... NDHT

Văn học dân gian và cả hiện đại có cách dẫn dụ về quy luật nhân quả: ở hiền gặp lành và, những câu chuyện thường kết cục theo xu hướng có hậu đề cao mặt thiện. Nguyễn Tham Thiện Kế trên tinh thần như vậy, song lại có lối nói khác, dẫn dụ quy luật bất biến của nhân loại theo chiều bên kia của cái thiện: cái ác. Câu chuyện quanh một đám người buôn lậu qua biên giới, ngôn ngữ bặm trợn, tình huống khốc liệt mô phỏng sự làm ăn sinh sống của đám người trên biên giới và sự ứng xử của họ để người đọc phải suy nghĩ: Trên đời này, nếu anh ăn ở bạc ác, phản bội thì một chiều nào đó liệu anh có tránh được hậu quả của cái ác tương tự như điều anh gây ra cho đồng nghiệp của anh không? NDHT

Câu chuyện như hình sự, các diễn biến dựng kiểu ly kỳ về một cán bộ hưu trí. Câu chuyện diễu nhại, trở thành trò cười ở chi tiết cuối cùng, như cái dây giật xuống cho kết thúc tạo tính phi lý kỳ cục ở những suy diễn tưởng tượng bịa đặt, ở góc nhìn quan trọng hóa các vấn đề nhỏ nhặt của xã hội. NDHT

Đặng Thiều Quang là nhà văn trẻ với phong cách viết hiện đại. Chờ tuyết rơi có hai nhân vật quan trọng. Cô gái và nhà văn, người đã viết cuốn sách Chờ tuyết. Cô gái thì hiển hiện rất cụ thể, xuyên suốt truyện, còn nhà văn không hề xuất hiện, như một ẩn dụ chìm trong sự chờ đợi, tin cậy. Không ai tin tuyết rơi cả, họ đều coi nó như một lý thuyết chỉ có ở sách vở mà nhà văn vạch ra, cũng như nếu sống thực dụng và sa đọa người ta không tin vào một tình yêu trong sáng cũng như sẽ có một ngày có tuyết ở Sa Pa. Rồi cuối truyện tác giả đã để tuyết rơi. Sự chờ đợi suốt cả cuộc đời của cô gái nay đã biến thành bà già sống thực vật, song chính niềm tin về một tình yêu trong sáng và tin cậy như tuyết đã rơi. Điều mong chờ xảy ra sống lại những giây phút hạnh phúc, đẹp đẽ có thật của đời người. Chờ tuyết rơi, câu chuyện mang tính giả tưởng nhưng vẫn đọng lại nhiều suy tư. NDHT

Nhiều khi truyện ngắn chỉ là sự diễn tả một khoảnh khắc nào đó thuộc về tâm trạng, tựa như lát cắt trong một chuỗi sống. Hạc trắng không lý giải nhiều về những chuyển biến tình tiết hay tâm lý của cô gái tên Lĩnh ngộ nhận về người yêu để thất bại. Cũng không phải là câu chuyện giáo lý Phật giáo, dù nó đề cập tới không khí nhà Phật và Phật pháp, những lý lẽ căn cơ nhất của đạo Phật. Giọng văn phảng phất chất u mặc, thanh khiết và nhẹ nhàng, diễn biến tâm lý không quá phức tạp, nhưng hợp lý, đủ để tác giả gửi một thông điệp nhỏ: Phải biết tha thứ để có thể yêu sống, bởi hy vọng để sống cho tương lai là điều quý giá cần thiết, phải biết trân trọng nó trong đời sống làm người. NDHT

Một cách bàn về nghề nghiệp, cụ thể ở câu chuyện là nghề báo. Những chi tiết thật, bám sát đời sống và với lối kể hết sức dung dị mà đầy hiệu quả, tạo thành sự truyền cảm qua câu chuyện về một nhà báo già, hơn thế, hai thế hệ nghề, tiếp nối và trưởng thành. Chuyện không xa lạ ở giới báo chí, song khi có bàn tay văn chương của Đặng Thanh Phương tạo thành một thông điệp nhỏ mà sâu sắc, nhân ái, đạt tính lý tưởng mà không hề lên gân, chậm rãi đi vào trái tim bạn đọc. NDHT

Với những chi tiết sống động, đẫm hơi thở đồng quê Việt Nam, câu chuyện thăm quê của hai cha con nhà nọ không chỉ dừng lại là một truyện ngắn súc tích, mà có thể coi như một tài liệu khoa giáo, dành cho không chỉ trẻ em mà cả người lớn xa cách nông thôn. Văn Đỗ Tiến Thụy nhẹ nhàng, không gân sức, mà bật ra sự xót xa, phê phán sâu sắc thực trạng giáo dục đào tạo còn bất cập tại nhà trường hôm nay, nhất là ở một đất nước phần lớn đều xuất thân từ nông dân. NDHT

Câu chuyện giản dị, chỉ là chuyện nhỏ, rất đời thường trong chiến tranh, quanh lời hứa của một chiến sĩ có tuổi với hai anh lính trẻ trên đường chiến lược 559 - đường mòn Hồ Chí Minh, song lại là bức tranh bi tráng, lý giải vì sao, những con người Việt Nam, thế hệ trẻ năm tháng ấy đã dám vượt qua bom đạn, để làm nên chiến thắng cuối cùng. Tác giả hẳn là người từng tham gia chiến cuộc, nên dựng không khí rất thật và cảm động. Truyện ngắn man mác buồn ở phần kết, nhưng lại có dư vị thăm thẳm của tình người.

NDHT

Chuyện của một người lính trở về sau chiến tranh dấn thân vượt qua khó khăn để sống bình thường, tử tế. Các chi tiết dung dị và không né tránh vài hiện tượng tiêu cực của xã hội, song không cay nghiệt, hậm hực và, vẫn không tắt khao khát về một cuộc sống dẫu có lúc bí bách mà vẫn đầy hy vọng, có lối thoát, như thời anh lính tham gia trong chiến tranh. “Con chồn bông lau” - sự sáng suốt dẫn lối vượt qua khó khăn hiện tại, có lẽ cần thiết hơn những của lạ, chỉ đẹp ở hình thức trong kinh tế thị trường mà không giúp gì cho đời sống con người. NDHT

Hai câu chuyện trong một truyện, như thông điệp của cuộc sống cần có hôm nay. Hồ Tĩnh là tác giả biết hòa trộn giữa hiện thực với chuyện nửa hư, nửa thực tựa huyền thoại và chính điều này làm truyện ngắn của tác giả trở nên gợi hơn quanh khung cảnh của thiên nhiên, và vùng văn hóa sắc tộc đẹp như một câu chuyện cổ tích cần được bảo vệ... NDHT

Thập niên 80, cứ Tết đến, cha tôi lại mở một quầy ảnh trong Công viên Lê-nin. Khách đi chơi công viên ngày Xuân đều muốn chụp một bức ảnh cả đại gia đình làm kỷ niệm. Cha tôi bận rộn tối ngày, chụp, in tráng, trả ảnh. Mẹ cũng ra công viên phụ cho cha. Tôi và em gái cũng thế, mặc dù tụi tôi chẳng phụ được gì cả. Cha mẹ tôi phấn khởi vì đã thu được khá nhiều tiền ngay từ những ngày đầu tiên, còn tôi phấn khởi vì được chơi trong công viên cả ngày.

Nhà ông Hai Nhứt nằm choi loi ở cuối ấp Cây Dứa, cạnh cây cầu chữ Y bắc qua ngã ba Chờ Đợi. Ông chỉ có một mình, không vợ con cho nên cái nhà của ông cũng nhỏ bé cô đơn như chính bản thân chủ nó vậy. Được cái là nền nhà rất cao ráo, tháng tám, tháng chín âm lịch nước nổi lêu bêu cũng không ngập được. Tuy nhiên thứ mà bọn trẻ thích là miếng vườn rộng phía sau nhà ông. Vườn nhà ông trồng đủ thứ cây. Mấy gốc xoài thơm, dăm cây mận da người, chục gốc nhãn da bò, còn có hai cây mít to ở đầu bờ, nơi ông giăng cái võng dù bạc mầu cũ kỹ nằm nghỉ mỗi buổi trưa. Đặc biệt, còn một khoảng đất rộng ông không trồng gì hết mà đắp cao ráo, nện chặt như nền nhà. Đây là nơi chiều chiều bọn trẻ tụ tập lại chơi nhảy dây, nhảy cò chẹp, đá bóng...

Phía tây thành phố nắng đã nhạt hẳn. Giờ này quán nước của bà Béo thường có mấy người chờ mua kết quả xổ số. Người đàn bà ngồi đầu ghế băng khoảng ngoài bốn mươi tuổi, nhưng trang phục lại như thiếu nữ mới lớn. Chiếc quần bò lửng mầu trắng bó sát bắp chân cùng chiếc áo xít đỏ trễ cổ, lộ cả xu chiêng lót ngực giả. Những lọn tóc uốn sóng to buông xõa, che quá nửa đôi mắt vừa sắc vừa lẳng, càng làm cho khuôn mặt như vành trăng khuyết và cặp môi mỏng rõ nét chanh chua hơn. Người đàn bà nói với chủ quán:

Trên đường đời ai cũng có lúc gặp may mắn, gặp hạnh phúc và cũng có thể gặp nỗi bất hạnh. Thật hạnh phúc khi có mái nhà, gặp những lúc rơi vào hoàn cảnh khó khăn để trở về nương tựa, lấy thêm sức mạnh, bước tiếp.  NDHT

Vũ Thanh Hoa sinh năm 1969 tại Hà Nội, là luật sư hiện sống và làm việc tại Vũng Tàu. Chị đã xuất bản hai tập thơ là Nỗi đau của lá, Trong em có người đàn bà khác, và tập truyện Người nhìn thấu linh hồn. Với những tác phẩm đã trình làng, người đọc cảm nhận một Vũ Thanh Hoa với cách sống và cách nhìn cuộc sống quyết liệt, tỉnh táo, rành mạch, được viết bằng bút pháp khá linh hoạt. Thiên thần ngày xưa là tác phẩm mới nhất của Vũ Thanh Hoa, vẫn duy trì cách viết đó. Tuy nhiên, ở truyện ngắn này, người đàn bà chủ thể như đằm thắm hơn, sắc sảo đó mà cũng đầy chông chênh. Xoay quanh cuộc sống vợ chồng, câu chuyện kết thúc có hậu, nhưng cảm giác có vẻ như được xếp đặt bởi một ngòi bút nhân ái. NDHT